روانشناسی کودک و نوجوان

پرورش خلاقیت در کودکان

پرورش خلاقیت در کودکان نیازمند دو اقدام مهم می­باشد؛ در مرحله نخست می­بایست با شناخت موانع خلاقیت، این موانع  را رفع کنیم و پس از رفع موانع در گام دوم از روش­های پرورش خلاقیت در کودکان استفاده نماییم

پرورش خلاقیت کودکان بسیار حائز اهمیت است زیرا  افرادی که در کودکی به خلاقیت دست­یابند در بزرگسالی نیز فرد خلاقی خواهند بود؛ این افراد می­توانند با تفکر خلاق خود مسائل و مشکلات زندگی را حل کنند؛ این افراد خلاق هستند که در صورتی که موانع موحود خلاقیت آنها را کور نکند در جامعه پیشرفت ایجاد خواهند کرد.

در ادامه می­توانید با راه­های پرورش خلاقیت کودکان آشنا شوید:

پرورش خلاقیت در کودک

پرورش خلاقیت کودکان با ۲۰ راهکار ساده

از عوامل مهم پرورش خلاقیت، محیط خانه است؛ احترام به کودک و اعتماد به توانایی فرزندان،  و اجازه تصمیم گیری و کشف کردن به کودکان به پرورش و رشد خلاقیت کودکان کمک می­کند.در صورتی که صداقت شایستگی، منطق و موفقیت از ارزش­های خانواده باشد،این اصول هم به رشد و خلاقیت کودک کمک خواهد کرد

۱-حتی اگر رفتار فرزند شما عجیب است، باز هم بگذارید که خودش باشد.اگر در حضور دیگران فرزند خود را خلاق معرفی کنید، انتظار اطرافیان از کودک شما بیش از حد خواهد بود

۲- ترس از اشتباه مانع خلاقیت می­شود؛ سعی کنید که فرزند شنما از اشتباه هراسی نداشته باشد.به هنگام اشتبه کودکتان، از او بخواهید دوباره تلاش کند

۳-خلاقیت کودکتان ارزش بسیاری دارد.فعالیت در هنگام خلاقیت ممکن است بهم ریختگی داشته باشد.اما ارزش خلاقیت برای آینده فرزندتان بسیار بیشتر از این است.

۴-تشویق کودک باید زمینه رشد خلاقیت را فراهم کند؛ اگر کودکتان کار خلاقانه ای کرد، او را تشویق کنید؛ این تشویق باید با جمله ای هدفمند باشد.بگویید “زحمت زیادی برای حل این مسئله کشیدی”؛ تشویق کودک را در معرض نمایش قرار می­دهد.باید از ارزیابی بیش از حد کودکان پرهیز کرد

۵-زمینه تفکر مستقل را برای فرزندتان فراهم کنید. ممکن است کودک شما به کارهای آشپزخانه علاقمند باشد، زمینه را برای رشد خلاقیت فراهم کنید و با قرار دادند مواد و وسایل لازم در اختیار فرزندتان،آشپزخانه را به یک آزمایشگاه علمی تبدیل کنید.

۶-شما الگوی کودکتان هستید؛ اگر فرزند شما شاهد خلاقیت شما باشد، مانند شنا سعی در خلاقیت خواهد داشت.شما میتوانید با آشپزی، باغبانی و رقص و آواز خوانی هم از انجام کار خلاقانه لذت ببرید و هم الگوی خلاقیت برای فرزندتان باشید.

۷-در صورتی که نظارت کمتری بر کودک خود داشته باشد، او ریسک بیشتری می­کند و این موجب رشد و پرورش خلاقیت کودک می­شود.استقلال در کودکان زمینه رشد خلاقیت را فراهم می­کند. برای مثال هنگامی که فرزندتان نقاشی می­کند با بیان جملاتی مانند “چه میکشی؟” مانع خلاقیت کودک نشوید. تنها به صورت غیر مستقیم،هنگامیکه خود را مشغول نوشیدن قهوه کرده اید، به تماشای فرزندتان بنشینید

۸- در پایان روز و یا در پایان هفته زمانی از وقت خود را برای رشد خلاقیت کودکتان صرف کنید.برای او کتاب بخوانید، با فرزندتان نقاشی کنید

۹-هرچند علاقه کودکان به  اسباب بازی­هایی که تولید صدا می­کنند بیشتر است، اما این اسباب بازی ها زمینه پرورش خلاقیت را برای فرزندان فراهم نمی­کند؛ بهتر است با فراهم کردن اسباب بازی هایی مانند مداد رنگی، خمیربازی، لگو و …زمینه رشد خلاقیت را برای کودکتان فراهم کنید

۱۰-برای زمان کودکتان برنامه ریزی کنید.کودکتان باید زمان بیشتری را برای خمیربازی، نقاشی و کارهایی که خلاقیت را پرورش می­دهد صرف کند و زمان کمتری به تماشای تلویزیون، و مانیتور صرف کنند.

پرورش خلاقیت در کودک

۱۱-توجه کودکتان را به زیبایی ها و نکات کوچکی که در زندگی وجود دارد جلب کنید.توجه به زیبایی ها موجب پرورش خلاقیت کودکان می­شود. به کودکتان خطوط روی برگ درختان را نشان دهید و یا توجه او را به زیبایی ابر در آسمان جلب کنید

۱۲-با قرار دادن امکانات و وسایل لازم  مانند وسایل طراحی و نقاشی و موسیقی در اختیار فرزندتان، اجازه پرورش خلاقیت در کودکان را ایجاد کنید.

۱۳-تصورات قالبی را در کودکانتان پرورش ندهید بگذارید گاهی کودک دختر شما ماشین بازی کند وفرزند پسر شما عروسک بازی کند.

۱۴-بعد مثبت مشکلات را مورد توجه قرار دهید و به کودکانتان نیز اجازه دهید که در این شرایط  احساسات خود را ابراز کنند

۱۵- با تمرین استعداد های فرزندتان را شکوفا کنید.زیرا استعدا سهم کمی از خلاقیت دارد و تمرین و پرورش استعداد نقش بیشتری در پرورش خلاقیت فرزندان دارد

۱۶-اصول و شیوه آموزشی خود را بر مینای پرورش خلاقیت قرار دهید

۱۷-خلاقیت دیگران را مورد تحسین قرار دهید

۱۸-فرزندان خود را در فعالیت و کلاس هایی که به رشد خلاقیت آنها کمک می­کند مشارکت دهید

۱۹-با مهربانی و وخ طبعی با کودک برخورد کنید

۲۰- ابرازمحبت و عشق خود را به فرزندتان ابراز نمایید

موانع پرورش خلاقیت کودکان

عوامل زیادی در کاهش و یا بازداری خلاقیت کودکان دخیل هستند که سعی می کنیم مهم ترین موانع خلاقیت کودکان را فهرست کنیم.

انتظارات والدین از کودک

اگر والدین اطلاعات کافی و لازم از خلاقیت و فرایند آن داشته باشند، انتظارات خود را متناسب با آن هماهنگ خواهند کرد.گاهی فرزندات خلاق با انتظارات والدین هماهنگ نیستند و متفاوت از انتظار آنها عمل می­کنند؛ این کودکان منطق، انتظارات، محدودیت های پدر و مادر را نمی­پذیرند؛ در چنین شرایطی اگر والدین اطلاعات کافی نداشته باشند این اکنش ها را عجب می­دانند و یا حمل بر بی ادبی می­کنند و این ناآگاهی مانع خلاقیت کودکان خواهد شد

درک خلاقیت کودک در مدرسه

انتظار معلمان و مسئولان مدرسه همنوایی کامل  کودک است؛ آموزش های مدرسه به کودک می­گوید شی سیاه است و خلاقیت کودک و استفاده از رنگ دیگری برای شب مورد تمسخر قرار می­گیرد؛این انتظار همنوایی کامل در مدرسه مانع رشد خلاقیت کودک خواهد شد.

مرکز مشاوره و کلینیک روانشناسی کودک و نوجواننقش‌های جنسیتی برای کودکان

برای رشد خلاقیت باید از آموزش تفکرات قالبی جنسیت خود داری کرد.تجربه صفات  صفات شخصیتی زنانه (مانند حساسیت) و مردانه (مانند استقلال) همراه با هم زمینه رشد خلاقیت را فراهم خواهد کرد. انتظار برفعال بودن، قوی بودن و مستقل بودن از پسران و انتظار منفعل و وابسته بودن و از خود گذشته بودن از دختران زمینه ساز خودداری پسرها از فعالیت آرام و خودداری دختران از فعالیت ها فعال خواهد شد. و این زمینه آسیب را فراهم خواهد کرد و مانع رشد خلاقیت فرزندان خواهد شد

رابطه خلاقیت با جامعه، سنت و فرهنگ

احترام به انتظارات جامعه، سنت و فرهنگ تا زمانی حائز اهمیت است که قیدو بند برای افراد به وجود نیاورد.جامعه و سنت و فرهنگ، اصول  وظایفی برای افراد تعیین می­کند و این اصول و وظایف ممکن است با خلاقیت کودک در تناقض باشد؛ در صورتی که والدین از کوکان انتظار داشته باشند که در قالب چارچوب جامعه، سنت و فرهنگ عمل کند، این  انتظار می­تواند مانع رشد خلاقیت کودک شود.

قوانین ممکن است خلاقیت را کور کند.

از یک سو برای فعالیتی خلاقانه گاه نیاز به عدم توجه و زیر پا گذاشتن قوانین است.از سوی دیگر احترام به دیگران و ملاحظه کاری، زمینه ایجاد محیطی خلاقانه است؛عدم وجود قدرت شناخت قوانینی که برای رشد خلاقیت باید به آن بی توجه بود و قوانینی که زمینه رشد خلاقیت را فراهم می­کند می­تواند مانعی بر سر رشد خلاقیت کودکان باشد

مقاله فوق به قلم دکتر سمیه عابدینی ، روانشناس و درمانگر کودک و نوجوان نگارش شده است. سوالات درج شده در بخش نظرات، توسط ایشان پاسخ داده می شود.

پرورش خلاقیت در کودکان
۵ (۱۰۰%) ۱ vote
برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن