دسته‌بندی نشده

مکانیسم دفاعی یا مکانیسم روانی از نگاه اریک فروم

مکانیسم دفاعی یا مکانیسم روانی اریک فروم، بخش مهمی از آشنایی با مکانیسم های دفاعی در روانشناسی  وهمینطور نظریه اریک فروم است. پیش از اینکه به مکانیسم دفاعی در نظریه اریک فروم بپردازیم ، بهتر است در این لینک ” زندگینامه و نظریه اریک فروم ” را مطالعه کنید تا با مفهوم مکانیسم های دفاعی و روانی بیشتر آشنا شوید.

سه مکانیسم دفاعی اریک فروم

اریک فروم معتقد است که انسان برای به دست آوردن امنیت از دست رفته و جنبه های منفی آزادی، سه مکانیسم دفاعی یا سه مکانیسم روانی را استفاده می کند.

  • مکانیسم دفاعی خودکامگی
  • مکانیسم دفاعی ویرانگری
  • مکانیسم دفاعی پیروی بی اراده

مکانیسم روانی خودکامگی:

مکانیسم دفاعی یا مکانیسم روانی اریک فروم (Erich Fromm)| قسمت سوممکانیسم روانی خودکامگی (authoritarianism)، خود را در رفتارها و یا افکار مازوخیستی یا سادیستی نشان می دهد. افراد خودکامه مازوخیست برای به دست آوردن احساس امنیت و تعلق پذیری، حاضرند خود را تسلیم و در اختیار دیگران قرار دهند و به شیوه ای ضعیف و درمانده رفتار و زندگی کنند. آنها در درون خود معتقدند که حقیر و بی ارزش هستند. این افراد به وسیله تسلیم شدن و اطاعت کردن، احساس تعلق، امنیت، آرامش از دست رفته خود را به دست می آورند. همچنین اریک فروم، پیروی مردم را از برخی گروههای دیکتاتوری و یا غیر منطقی، ناشی از همین موضوع می داند. پیروی و سلطه پذیری به آنها احساس تعلق و امنیت می دهد.  اریک فروم معتقد است که برخی از مردم ابراز ناراحتی می کنند و مایل هستند که شرایط خود را تغییر دهند و  از چنین سلطه ای خارج شوند، اما این موضوع در بیشتر موارد حقیقی نیست و فرد مازوخیست، از آنچه بر او می گذرد، به طور ناخودآگاه راضی است.

در مقابل افرادی که خودکامگی سادیستی دارند، سعی می کنند دیگران یا سیستم را به خود وابسته کنند. این افراد سعی می کنند بر نیازهای مادی، روانی، هیجانی و یا عاطفی دیگران چیره شوند و آنها را کنترل کنند. افراد سادیستی از رنج دادن، تحقیر کردن و شرمنده کردن دیگران لذت می برند. هر چند ممکن است این رنج دادن به شکل جسمانی و دردهای فیزیکی نیز بروز کند اما بیشتر به موضوع رنج های روانی و عاطفی معطوف است. هدف نهایی چنین رفتارهایی از دید فروم، ویرانگی  (Destructiveness) است.

مکانیسم روانی ویرانگی (Destructiveness)

فلسفه چنین خودکامگی های سادیستی ریشه در عجز و ناتونی خود فرد سادیسم دارد. در واقع فرد سادیسم می داند که در درون خود از آزادی به دست آمده عاجز و ناتوان است، برای همین سعی می کند یک نابودگر قوی باشد تا با شکوه به دست آمده که ناشی از نابودگری است، بتواند به خود احساس توانمندی، و امنیت بدهد. او در ناخودآگاه معتقد است که درست است من ناتوان و عاجز هستم و احساس امنیت نمی کنم اما دیگران را در سلطه دارم و همین موضوع به او جلوه ای ناخودآگاه را از قدرت، توان و امنیت می دهد.

فروم که تحت تاثیر جنگ جهانی دوم و حذف برنامه ریزی شده نازی ها (هولوکاست) قرار داشت، به موضوع رویدادهای اجتماعی و سیاسی در این مورد اشاره می کند. برای مثال پیروی مردم آلمان از نازی ها را ناشی از همین ریشه هاس مازوخیستی و رفتارهای نازی ها و یا سایر دیکتاتورها را ناشی از تمایلات سادیستی آنها می داند. همچنین فروم ذکر می کند که برای درست جلوه دادن چنین رفتارهایی از واژه ها و خصلت های انسانی بهره می برند تا ویرانگری خود را توجیه کنند. او معتقد است عشق، وظیفه شناسی، وجدان و وطن پرستی می تواند ناشی از همین توجیحات ویرانگری باشد.

مکانیسم دفاعی پیروی بی اراده

مکانیسم دفاعی پیروی بی اراده (Automaton conformity) در نظر فروم، بیشترین اهمیت اجتماعی را دارد. فروم معتقد است افراد برای به دست آوردن امنیت های لازم، سعی می کنند تا مانند دیگران رفتار کنند و از مقررات اجتماعی و .. پیروی کنند. این پیروی بی اراده سبب کاهش انزوا و تنهایی فرد می شود چرا که رفتاری همرنگ جماعت دارد پس تنها نیست. فروم برای مکانیسم دفاعی پیروی بی اراده ، حیوانات را مثال می زند. همانطور که برخی از حیوانات همرنگ طبیعت و یا محیط اطراف خود می شوند تا از خود در برابر خطرات و ناامنی محافظت کنند، انسانها نیز با پیروی از قواعد اجتماعی و قوانین، در سدد به دست آوردن امنیت و … هستند.

فروم ایراد چنین رفتاری را از بین رفتن من مستقل خود می داند. فرد پس از مدتی، تبدیل به آنها می شود و خود او دیگر خود کاذب است.

از آنجایی که در این فرآیند فرد ، خود مستقل را از دست می دهد، دچارمشکل هویت می شود و برای رفع این مشکل هویت، جز ادامه پیروی بی اراده ندارد راهی ندارد. چرا که با عمل به انتظارات و مسئولیت های قبول کرده، حداقل می تواند هویت ماشینی خود را حفظ کند. در واقع، فرد در یک چرخه معیوب پیروی برای کاهش ناراحتی های ناشی از بی هویتی یا هویت ماشینی خود می شود.

مکانیسم دفاعی یا مکانیسم روانی از نگاه اریک فروم
۵ (۱۰۰%) ۱ vote

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن