مرکز مشاوره و کلینیک روانشناسی دکتر روانشناس

مرکز مشاوره و کلینیک روانشناسی دکتر روانشناس

یکشنبه, ۳ تیر ۱۳۹۷

سرماخوردگی روانی در نوجوانان چیست؟

سرماخوردگی روانی در نوجوانان پدیده ای است که در کشور عزیزمان رو به گسترش است. به همین خاطر در بخش روانشناسی و مشاوره نوجوان ، به این پدیده پرخته ایم.

خیلی زود خسته می شوم، خیلی وقت ها احساس تنهایی می کنم ، دوست ندارم دیگر زندگی کنم ، هیچ چیزیمرا شاد نمی کند، دلم می خواهد بمیرم و… جملاتی از این قبیل از سوی مراجع ، درمانگر را مجاب می کند که ارزیابی هایش را با دقت انجام دهد.امروزه بسیاری از متخصصان بهداشت روانی معتقدند که افسردگی نوعی اختلال روانی شایع درعصرکنونی است ؛که درسرتاسرجهان روبه افزایش است.امروزه به علت شیوع بالای افسردگی از آن به عنوان سرماخوردگی روانی یاد می شود. باتوجه به اهمیت موضوع ،شعارسال ۲۰۱۷سازمان جهانی بهداشت  WHO  برای پیشگیری و رهایی از افسردگی (Depression let”s talk) گزارش شده است.

افسردگی را میتوان ناراحتی ونابسامانی هیجانی وعاطفی قلمداد نمود که بیمار رااز درون غمگین وناراحت نموده ،به طوریکه نتواند کارها ووظایف روزانه خود را به نحو مطلوبی انجام دهد.همه ی افراد در مقطعی از زندگی خود ،نشانه هایی از افسردگی را از خود بروز می دهندو معمولا آن را به رویداد خاصی نسبت می دهند.مانند :شکست عاطفی- ازدست دادن شغل- رد شدن در امتحان وفوت بستگان و…  این تجربیات میتواند در افراد مختلف احساسات وافکارمنفی را در عرض چند روز تا چند هفته به وجود آورد.بروز افسردگی هنگامی پدید می آید که سمپتوم های افسردگی به مدت طولانی در فرد باقی مانده ودر کارکردهای تحصیلی – شغلی واجتماعی اختلال ایجاد نماید. یکی از موقعیت های بسیار حساسی که گاهی اوقات درزندگی نوجوان مشاهده می شود بروز نشانه های افسردگی وسپس مبتلا شدن به آن است.در این میان اگر والدین آگاهانه ومدبرانه بانوجوان روبه رو شوندواو را درک وحمایت نمایند می توانند به میزان زیادی از بروز مشکلات جدی ،پیشگیری نمایند.

علائم سرماخوردگی روانی در نوجوان

نشانه ها و علائم سرماخوردگی روانی در نوجوانان

  • بی اشتهایی یا پراشتهایی

در بی اشتهایی ، حالتی پدید می آید که نوجوان احساس گرسنگی نمی کندو اشتیاقی به خوردن ندارد به همین دلیل دچار کمبود وزن می شود.درپراشتهایی، نوجوان افزایش اشتها ووزن پیدا کرده وحتی زمانی که گرسنه نیست هم به خوردن ادامه می دهد.

  • بی خوابی یا پرخوابی

برخی ازنوجوانان افسرده نمی توانند به راحتی به خواب بروند ویا زود از خواب بیدار می شوند وحتی ممکن است در طول شب چند بار ازخواب  پریده و کابوس های زیادی در خواب ببینند و این طبیعی است که در طول روز به دلیل کم خوابی ،خسته وبی حوصله باشند.در پرخوابی ،نوجوان افسرده با اینکه ساعت ها خوابیده ولی بازهم احساس خستگی می کند واشتیاق زیادی برای خوابیدن دارد.

  • کم تحرکی یا پرتحرکی

در کم تحرکی، حرکات بدن نوجوان آهسته یا کند است ، با جملات کوتاه پاسخ دیگران را می دهد، محتوا و مقدار حرف هایش اندک است. درپرتحرکی، قعالیت های حرکتی نوجوان افزایش چشمگیری می یابد،  با سرعت راه می رود،تند تند صحبت می کند، نمی تواند یکجا بنشیند و آرام و قرار ندارد، دست های خود را دائما به حرکت در می آورد ، این رفتارها ظاهرا بدون هدف انجام می گیرد. همچنین نوجوان ممکن است روابط اجتماعی خود را بیش از حد کاهش دهد.

  • احساس پوچی و بی ارزشی

بسیاری از نوجوانان افسرده ، احساس بی ارزشی کرده وبیشتر به اشتباهات ونقاط منفی خود فکر می کنند، آنان به نقاط مثبت وتوانمندی های خودشک داشته و آن ها رانادیده می گیرند.در واقع خودشان ا قبول ندارندودائما از خودشان ایراد می گیرند.

میزان شیوع سرماخوردگی روانی در نوجوانان و کودکان 

شیوع افسردگی یا سرماخوردگی روانی با سن و جنسیت تغییر می کند. اکثرکودکان خردسال ازلحاظ خلقی ، مشکل زیادی ازخود نشان نمی دهند.تنها یک تا دو مورد از افسردگی در دوران کودکی در دختران وپسران به یک میزان شایع است.احتمال ابتلا به افسردگی در دختران وپسران تقریبا یکسان است. بعد از بلوغ ،نشانه های مرضی افسردگی به شدت افزایش می یابدواین افزایش در دختران زودتر وشدیدتر از پسران است.دور های اولیه افسردگی در دختران معمولا طولانی تراز پسران است واحتمال تبدیل شدن آن ها ، به مشکلات خلقی طولانی مدت نیز بیشتر است.پس از درمان نیز ،عودبیماری بسیار رایج است .زیرا دوره های افسردگی باعث می شوند تا فردنسبت به رویدادهای استرس زای زندگی و افسردگی ،حساس باشد. بنابراین بعد از چند دوره افسردگی ،رویدادهای استرس زای کم شدت می توانند باعث آغاز علائم افسردگی عمده شوند.

همزمانی سرماخوردگی روانی در نوجوانان با سایر اختلالات روانشناسی و روانپزشکی

افسردگی و انواع اختلالات رفتاری در نوجوانان ممکن است ،همزمان با سرماخوردگی روانی در نوجوانان رخ دهد،بدین معنا که معمولا اول مشکلات رفتاری به وجود می آیند وسپس افسردگی روی می دهد، که ازجمله ی آن ها می توان به اختلال کم توجهی_ بیش فعالی اشاره نمود.مشکلات رفتاری ،کشمکش بااعضاء خانواده وهمسالان راموجب می شود .این مشکلات میان فردی ،به نوبه ی خود ،نوجوان را در معرض خطر انزوای اجتماعی احساس پوچی وافسردگی قرار می دهند. در این میان طرد شدن از طرف همسالان ،رابطه بین مشکلات رفتاری و افسردگی را در نوجوان تبیین می کند.

سرماخوردگی روانی در نوجوانان و مشکلات اضطرابی

تقریبا حدودنیمی از نوجوانان افسرده ،به نوعی مبتلا به اختلالات اضطرابی هستند. رایجترین نوع اختلال اضطرابی بین نوجوانان افسرده ، فوبی اجتماعی است ،که در آن فرد از قرارگرفتن در موقعیت های اجتماعی به شدت می ترسد واز آن ها می گریزد،زیرا فکر می کند که در آن ها ، دیگران  او را تحت قضاوت قرار خواهند داد وبه شدت از او انتقاد خواهند کرد .این امر ممکن است منجر به کناره گیری نوجوان از اجتماع گردد.

مرکز مشاوره و کلینیک روانشناسی کودک و نوجوان

سومصرف مواد مخدر و افسردگی نوجوانان

مطالعات نشان داده اند که بین سرماخوردگی روانی در نوجوانان ، و سو مصرف مواد مخدر یا الکل رابطه معنا داری وجود دارد وشدت این رابطه به جنس نوجوان وابسته است سوء مصرف مواد در نوجوانان افسرده ی پسر بیشتر از دختر است .در بین نوجوانان ابتدا سرماخوردگی روانی ( افسردگی ) پیش می آید و بعد استفاده از مواد آغاز می شود .در واقع نوجوان برای مقابله با استرس روانی وکاهش افسردگی  خود به سراغ مصرف الکل و مواد مخدررفته تا به طور منفی ،استفاده از آن ها را تقویت کند (خود_تجویزی). از طرفی طردشدن از سوی همسا لان ،هم احتمال افسردگی و هم احتمال استفاده از الکل ومواد مخدر را در نوجوانان پیش بینی می کند. بدین معنا که نوجوانانی که اختلالات رفتاری مشکل زا دارند ،به کشمکش ودرگیری بااعضاء خانواده ،طرد شدن از سوی همسالان ، وعدم موفقیت تحصیلی دچار می شوند. که این طردشدن می تواند باعث افسردگی درنوجوان شده ودرنتیجه نوجوان به سمت معاشرت با افراد ی رود که مصرف مواد والکل را در او تشویق کنند.

خطر سرماخوردگی روانی در نوجوانان و خودکشی

افسردگی مهمترین پیش بینی کننده ی خودکشی است، بنابراین نوجوانان افسرده به طور جدی با خطر خودکشی روبه رو هستند.افکار دائمی نوجوانان درباره ی خود کشی ،بدون نقشه ی مشخص خود کشی ،به توجه بیشتری نیازدارد.خطرناک تر از آن نوجوانی هستند که دائما به خودکشی فکر می کنند ونقشه های مشخصی نیز در ذهن دارند واز همه خطرناک تر اینکه نوجوانان افسرده ای که برای خودکشی انگیزه بسیار بالایی از خود نشان می دهند وبرای عملی کردن آن نقشه ی بسیار دقیقی ،طراحی کرده اند .

علاوه بر خودکشی ،نوجوانان افسرده ممکن است با خطر خود- آسیبی ،مجروح کردن خود به طور ارادی وبدون قصد  خودکشی ،روبه رو شوند.رایجترین انواع خود- آسیبی عبارتند از بریدن اعضاء بدن ، خودسوزی، خودزنی، خاراندن شدید خود و… ، خود- آسیبی در دختران افسرده بیشتر از پسران است. آن ها از این روش به صورت روشی ناسازگارانه برای برخورد با استرس یا رنج هیجانی استفاده می کنند.

این مقاله به قلم دکتر سمیه عابدینی ، روانشناس و درمانگر کودک و نوجوان تدوین شده است. 

پرسش های خود را در مورد سرماخوردگی روانی در نوجوانان در بخش نظرات درج کنید تا توسط دکتر سمیه عابدینی پاسخ داده شود.

توضیحات بخش دکتر سمیه عابدینی

در این دسته بندی می توانید مقالات و نوشته های دکتر سمیه عابدینی ، روانشناس و درمانگر کودک را مطالعه کنید. ایشان عضو هئیت علمی دانشگاه تهران مرکز ، استاد مدعو دانشگاه تهران جنوب و عضو کانون سلامت فرهنگسرای قیطریه می باشند. دکتر سمیه عابدینی ، دارای لیسانس روانشناسی عمومی ، فوق لیسانس روانشناسی کودکان استثنایی و دکتری روانشناسی کودک و نوجوان از دانشگاه تهران مرکز می باشند.      

دیدگاه خودتان را ارسال کنید

بارنشر کلیه عکس ها و مطالب سایت مرکز مشاوره دکتر روانشناس ، بدون دستخط رسمی، ممنوع و پیگرد قانونی حتمی خواهد داشت.