مرکز مشاوره و کلینیک روانشناسی دکتر روانشناس

مرکز مشاوره و کلینیک روانشناسی دکتر روانشناس

یکشنبه, ۳ تیر ۱۳۹۷

خطای شناختی همه یا هیچ چیست؟

خطای شناختی همه یا هیچ، یکی از متداول ترین خطاهای شناختی است. اگر نمی دانید خطای شناختی چیست؟ بهتر است در ابتدا مقاله زیر را مطالعه کنید تا با تعاریف خطاهای شناختی، انواع آن و چگونگی شکل گیری خطاهای شناختی آشنا شوید:

خطای شناختی چیست؟ انواع خطای شناختی کدام است؟ خطاهای شناختی چگونه شکل می گیرد؟
خطای شناختی همه یا هیچ چیست؟

خطای شناختی همه یا هیچ، به این معناست که یا همه چیز در بهترین حالت ممکن باشد و یا اصلاً ارزش و اعتباری ندارد.در نگرش این افراد یا همه چیز عالی است و یا اصلاً به درد نمی خورد. این افراد تنها در صورتی احساس رضایت می کنند که همه چیز در بهترین حالت خود باشد. با توجه به اینکه ما در دنیایی پیش بینی نشده و همینطور نسبی زندگی می کنیم، در بسیاری از مواقع، همه چیز بهترین نخواهد بود. در واقع افراد دارای خطای شناختی همه یا هیچ، فقط یکی از دو عدد صفر یا یک را می بینند. اما در واقعیت مابین عدد صفر تا یک، هزاران و یا میلیاردها عدد دیگر هم قرار دارد. 

به بیانی دیگر افرادی که دارای خطای شناختی همه یا هیچ هستند، در روبرو شدن با اشخاص و یا مشائل به صورت مطلق برخورد می کنند. دنیای آنها یا سیاه است و یا سفید. 

 

خطای شناختی همه یا هیچ یکی از ریاج ترین خطاهای شناختی است.چند نمونه از خطای شناختی همه یا هیچ

اجازه دهید برای روشن تر شدن موضوع، جملات زیر را بررسی کنیم. کدامیک از این جملات برای شما آشناست؟ آیا آنها را از دوستان و یا نزدیکانتان شنیده اید؟ خودتان تا کنون جملات مشابهی از این دست را استفاده کرده اید؟

من همیشه به دنبال نمره بیست هستم.

اگر نتوانم یک اتومبیل صفر بخرم، اصلاً اتوموبیل نمی خرم.

من باید یک دانشگاه خاص قبول می شوم. اگر یک دانشگاه عالی نشد، اصلاً دانشگاه نمی روم.

من به دنبال بهترین همسر هستم. اگر بهترین نباشد، ازدواج نمی کنم. 

فرزندان من باید بهترین فرزندان باشند.

همیشه نمره من باید بیست شود.

من کارهایم را باید به درستی و در بهترین حالت ممکن انجام دهم.

اگر شخصی یا وسیله ای عالی نباشد، من را راضی نمی کند.

زیاد از دیگران انتقاد می کنم چون کارهایشان را درست انجام نمی دهند.

دیگران همیشه کارها را الکی و بی دقت انجام می دهند.

اگر تاکنون یکی از جملات بالا را استفاده کرده اید و یا تصور می کنید این جملات در مورد شما صادق است، شما دچار خطای شناختی همه یا هیچ هستید. البته شکی نیست که مثال های بالا تنها تعداد محدودی از گفتارهای افراد همه یا هیچ است.

 

خطای شناختی همه یا هیچ و اختلالات شخصیت

افرادی که دارای خطای شناختی همه یا هیچ هستند غالباً مضطرب، پرخاشگر و دیکتاتور منش هستند.
خطاهای شناختی جدی، ممکن است ریشه در اختلالات شخصیت داشته باشد.
مرکز مشاوره دکتر روانشناس
۰۲۱-۲۲۳۲۱۰۵۲ – ۰۹۱۲-۸۴۹۰۹۴۴

خطای همه یا هیچ ممکن است در تمام امور زندگی فرد و یا در چند مورد از زندگی او وجود داشته باشد. ممکن است فرد معتقد باشد در همه کار یا در همه چیز باید بهترین باشد. و در صورتی که بهترین نباشد، احساس شکست و یا خوب نبودن می کند. اگر خطای همه یا هیچ در تمامی امور فرد وجود داشته باشد و به نوعی بخش جدا ناپذیری از فلسفه زندگی او باشد، احتمال اختلالات شخصیت را باید بررسی کرد. مطالعات دانشجویان دانشگاه کالیفرنیا نشان می دهد که افراد دارای اختلال شخصیت نارسیسیتیک ( خود شیفته ) به احتمال بیشتری از سایر افراد دچار خطای شناختی همه یا هیچ هستند.

 

خطای شناختی همه یا هیچ و وسواس

همچنین به نظر می رسد که در وسواس فکری و یا وسواس شستشو نیز خطای شناختی همه یا هیچ، نقش دارد. در تصور برخی از افرادی که دچار خطای شناختی همه یا هیچ هستند، یا اجسام به طور کامل پاک است و یا آلوده است. اگر واقعاً دنیای ما یک دنیای نسبی نبود، مشکلات افراد وسواسی کمتر می شد. همه ما می دانیم که شستن دست ها تا میزانی از میکروب ها را از بین می برد. اما حتی اگر صدها بار هم دستانمان را بشوییم، همه میکروب های دستمان از بین نمی رود. اگر هم همه آنها از بین رفت، احتمالا قاشقی که صدها بار شسته شده است هم دارای مقاذیری میکروب است! 

 

آیا توقع بیش از حد با خطای شناختی همه یا هیچ رابطه دارد؟

بله. در برخی از موارد ریشه زیاده خواهی و یا توقع بیش از حد از دیگران ناشی از همین خطای شناختی همه یا هیچ است. در برخی از اوقات، این موضوع به شکل ” توقع بیش از حد از دیگران بروز می کند. ” در این حالت فرد توقع دارد که دیگران به شدت در اختیار او باشند و همه کارها به درستی و بهترین حالت ممکن انجام شود. اگر در شخصیت افراد دیکتاتور منش دقت کنید، این موضوع را به وضوح می بینید. آنها همیشه بیشترین کار و بهترین کار را می خواهند و مدام در حال سرزنش دیگران هستند.

 

فرزند پروری و خطای شناختی همه یا هیچ

اگر بگوییم که یکی از بزرگترین و ضروری ترین آموزشهای حوزه روانشناسی، فرزندپروری است، پر بیراه نگفته ایم. فرزند پروری به میزان زیادی بر روی جهان بینی و نحوه تفکر افراد اثر می گذارد. تحقیقات متعدد روانشناسی نشان می دهد که خانواده هایی که فرزندان خود را به شکل کمال گرا بار می آورند، احتمال داشتن خطای شناختی همه یا هیچ در آنها وجود دارد. در واقع این والدین بدین گونه القا می کنند که همه چیز باید به بهترین حالت ممکن باشد در غیر اینصورت ارزش چندانی ندارد.

با تشکر

امیر شیرین زاده ، روانشناس و درمانگر بالینی

 

سایر خطاهای شناختی:

خطای شناختی ذهن خوانی

خطای شناختی پیشگویی

خطای شناختی مبالغه آمیز

توضیحات بخش اختلالات روانشناسی و روانپزشکی

اختلالات روانشناسی و روانپزشکی ، به بخشی از اختلالات روان گفته می شود که بر رفتار و تفکر تاثیر می گذارد و سبب بر هم خوردن تعادل زندگی فردی و یا اجتماعی فرد می شود. اختلالات ذهنی یا mental disorders ، در صورت عدم درمان، با گذر زمان شدت پیدا می کند. هر چند علت دقیق برخی از اختلالات روانشناسی و روانپزشکی مشخص نیست، اما به طور کلی عواملی چون استرس های محیطی، زمینه های ژنتیکی ، نحوه رشد فردی و همچنین نحوه تعامل فرد با محیط پیرامون، در پیدایش و یا گسترش بیماری های این دسته نقش دارد. از شایع ترین اختلالات روانشناسی و روانپزشکی می توان به اضطراب ، وسواس ، افسردگی ، اختلال دو قطبی و انواع اسکیزوفرنی اشاره کرد. بیماری هایی که در گذشته نه چندان دور ، آن را ناشی از دخل و تصرف شیطان در جسم فرد می دانستند و راه حل چندانی برای آنها نداشتند. امروزه بسیاری از اختلالات روانشناسی و روانپزشکی ، قابل درمان و بهبود است.

دیدگاه خودتان را ارسال کنید
2 دیدگاه
Nima
فروردین ۱۵, ۱۳۹۷

متشکرم
استفاده کردم

    admin
    فروردین ۱۶, ۱۳۹۷

    خواهش میکنم. خوشحالیم که مفید واقع شد.

بارنشر کلیه عکس ها و مطالب سایت مرکز مشاوره دکتر روانشناس ، بدون دستخط رسمی، ممنوع و پیگرد قانونی حتمی خواهد داشت.