روانشناسی کودک و نوجوان

بازی درمانی چیست؟ ﺑﺎزي درﻣﺎﻧﯽ در کودکان چگونه است و چه هدفی دارد؟

بازی درمانی در کودکان ، یک تکنیک روانشناسی است که به وسیله آن می توان به تحلیل مشکلات کودک و رفع آن پرداخت

کودکان به دلیل پایین بودن سطح تفکر انتزاعی،قادر به بیان هیجانات و احساس خود نیستند. سرکوب و عدم مهارت در بیان احساسات به ویژه از نوع منفی آن بهداشت روانی کودکان را به مخاطره می اندازد. از این رو پیدا کردن راهی که کودک را قادر نماید به شیوه ای غیر از بیان کلامی هیجانات، احساسات و مشکلات خود را بروز دهد، کاملا ضروری به نظر میرسد. بازی ابزاری است که کودک به کمک آن خود را معرفی می کند و وسیله ی مناسبی جهت تخلیه هیجانات و ابراز خود می باشد. باتوجه به این موضوع، هرگاه زبان کلامی برای ابراز افکار و احساسات کودکان کفایت نکند، روانشناسان کودک از بازی درمانی برای کمک به کودکان استفاده می کنند. 

 پیش از این نیز در مقاله درمان افسردگی کودکان به نقش بازی در درمان ﻣﺸﮑﻼت روان ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ مانند افسردگی در کودکان پرداخته ایم. در این مقاله به شکل مفصل تری بازی درمانی را برسی میکنیم. 

بازی درمانی در کودکان چیست ؟

ﺑﺎزي درﻣﺎﻧﯽ تکنیکی است که به وسیله آن طبیعت کودکان به صورت بیانی مطرح می شود. از بازی درمانی به عنوان روشی برای درمان مشکلات رفتاری و هیجانی کودکان استفاده می کنند.درمانگرانی که کار بازی درمانی انجام می دهند معتقدند این تکنیک به کودکان اجازه می دهد مسائلی را که نمی توانند در محیط روزانه شان مطرح کنند در قالب بازی ارائه دهند و با هدایت روانشناس کودک، هیجانات مخفی خود را نمایان کنند. تحقیقات جدیدی که توسط PTUK (انجمن بازی درمانی انگستان)، وابسته به انجمن جهانی بازی درمانی انجام شده، نشان می‌دهد که ۷۱ درصد از کودکان مراجعه کننده به بازی درمانی، تغییرات مثبت عمده‌ای در بهبود مشکلات رفتاری و هیجانی خود یافته اند.

کلینیک تخصصی بازی درمانی در کودکان بازی درمانی کودکان چه اصولی دارد ؟

بازی درمانگر در بازی درمانی باید به توسعه یک رابطه گرم و دوستانه با کودک بپردازد. این رابطه اهمیت شایان توجهی بر مؤثر بودن این روش خواهد شد. شاید یک روانشناس کودک ناچار شود برای ایجاد چنین رابطه‌ای ویژگی‌هایی را در موقعیت بازی بپذیرد و روانشناس کودک پذیرش بدون قید و شرط از کودک را داشته باشد. به عبارتی، کودک بدون در نظر گرفتن ویژگی‌های خوب و بدی که دارد یا کارهای خوب و بدی که انجام می دهد، به طور کامل از جانب متخصص مورد پذیرش قرار می گیرد.

متاسفانه والدین معمولاً رفتار برعکسی نشان می دهند. برای مثال به کودک گفته می شود که چون این کار بد را انجام دادی دیگر دوستت ندارم، گفتن چنین مطالبی به کودک یا ایجاد شرایطی که چنین پیغامی را به کودک برساند، در کودک احساس پذیرش بدون قید و شرط را خدشه‌دار می‌سازد. باید شرایط و موقعیتی حاکی از احساس آزادی برای کودک بوجود بیاید. بازی درمانگر این کار را با کنار گذاشتن روش‌های محدود کننده سخت گیرانه انجام می‌دهد، تا کودک احساس آزادی کند. این آزادی، آزادی در عمل و رفتار و همچنین آزادی در بیان احساس را شامل می‌شود.

انواع روشهای اجرای بازی درمانی

بازی درمانی را می توان به روشهای مختلفی انجام داد. انتخاب روش بازی درمانی ، به تشخیص روانشناس کودک باز می گردد. انواع روشهای بازی درمانی به صورت زیر است:

  • بازی درمانی انفرادی : به علت داخل نشدن عناصر انتقاد و تشویق در محیط درمان، درمان فردی به مراتب آسانتر و کاراتر از درمان گروهی است. هر چند بنا به تشخیص روانشناس کودک ، ممکن است درمان گروهی مناسب تر باشد.
  • بازی درمانی گروهی: در بازی درمانی گروهی، ترجیحاً دختر و پسر را از هم جدا می کنند. در ضمن اصل بازتاب احساسات و نقطه نظرهای کودک با دقت بیشتری باید حفظ شود تا کودک احساس نکند با سایر بچه های گروه مقایسه می شود؛ چه لفظ تحسین و چه لفظ انتقاد چنین احساسی را در کودک ایجاد می کند. در واقع ، مهم ترین کار یک روانشناس کودک در بازی درمانی گروهی ، رعایت عدالت و توجه دقیق به رفتارهای هر کودک است.بازی درمانی گروهی از لحاظ اینکه حضور کودکان دیگر در اتاق، تنشهای درونی کودک را کاهش می دهد و نسبت به درمانگر واکنش طبیعی تر خواهد داشت، ممکن است موثرتر باشد.

وسایل مورد نیاز در اتاق بازی درمانی

همواره محیط بازی درمانی؛ لازم است ثابت باشد. این اتاق از مجموعه ای اسباب بازی تشکیل می شود که کودک اجازه خارج کردن آنها را ندارد. اتاق بازی درمانی همیشه باید از نظر نور و بهداشت در سطح مناسب و ایمن سازی شده باشد.

برای هر جلسه بازی درمانی، تعدادی اسباب بازی مخصوص در اختیار کودک قرار می گیرد. که عمدتاً شامل نوزاد عروسکی، بطری شیر نوزاد، مداد رنگی، سربازان عروسکی، تفنگ عروسکی، تعدادی عروسکهای کاغذی که بیانگر اعضای خانواده باشد، خانه عروسکی، خمیرهای بازی و توپ است. روانشناس کودک یا بازی درمانگر ، کودک را تشویق به بازی با این وسایل می نماید.

کاربردهای بازی درمانی در کودکان

بازی درمانی پشتوانه پژوهشی ۶۰ ساله دارد و تحقیقات نشان می دهد که یکی از موثرترین روشهای درمانی در پزخاشگری ، افسردگی ، اضطراب،  کمبود اعتماد به نفس و مشکلات رفتاری کودکان است.

برای کودکان که قادر به بیان مشکلات و ناراحتی هایشان ازطریق گفتگو نیستند ، بازی می تواند بهترین عامل برای شناخت و درمان اختلالات آنان باشد . از ﺑﺎزي درﻣﺎﻧﯽ برای حل مشکلاتی چون ، ﺷﺐ ادراري ، ﻣﺸﮑﻼت رﻓﺘﺎري ، مشکلات اضطرابی ، ﺑﯿﺶ ﻓﻌﺎﻟﯽ  (ADHD)، ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮي ، ﻧﺎﺧﻦ ﺟﻮﯾﺪن، و … اشاره کرد.

پیشنهاد می شود این مقاله را بخوانید: افسردگی در کودکان

کلینیک بازی درمانی برای درمان مشکلات کودکان 

با توجه به کاربردی بودن این روش درمانی ، لازم است همه مراحل ، زیر نظر یک متخصص روانشناس کودک و همینطور بازی درمانگر قرار بگیرد. همچنین مرکز فوق ، تجهیزات ضروری در این خصوص را لازم است داشته باشد. در تهران و در محله صادقیه ، می توانید با مراجعه به کلینیک روانشناسی کودک و نوجوان روانساز ، بازی درمانگران زبده ای را انتخاب کنید. در ابتدا کودک توسط یک دکتر روانشناس کودک و نوجوان ، مورد ارزیابی دقیق قرار می گیرد و سپس با توجه به تشخیص مشکل و در صورت لزوم ، تعداد مشخصی جلسات بازی درمانی ، برای او در نظر گرفته می شود. 

کلینیک روانشناسی کودک و نوجوان روانساز :

تهران – فلکه دوم صادقیه ، انتهای خیابان مصطفوی دهزویی ، ساختمان آریا ، کلینیک روانشناسی کودک و نوجوان روانساز – تلفن : ۲۲۳۳۰۰۱۵ – ۴۴۰۱۶۱۹۳ – ۲۲۳۲۱۰۵۲  – ۰۹۱۲۸۴۹۰۹۴۴                                   

بازی درمانی چیست؟ ﺑﺎزي درﻣﺎﻧﯽ در کودکان چگونه است و چه هدفی دارد؟
۵ (۱۰۰%) ۱ vote

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن