مرکز مشاوره و کلینیک روانشناسی دکتر روانشناس

مرکز مشاوره و کلینیک روانشناسی دکتر روانشناس

چهارشنبه, ۲۴ مرداد ۱۳۹۷

اختلال شخصیت پارانوئید

شخصیت پارانوئید

یکی دیگر از اختلالات شخصیت که نسبت به دیگر اختلالات شایع‌تر است شخصیت پارانوئید یا بدبین می‌باشد. مجدداً این نکته را یادآور می‌شویم که به راحتی و با وجود چند ویژگی نمی‌توان به شخصی برچسب اختلال زد. فقط در صورتی می‌توان این کلمه را به کار برد که در زندگی کاری و عاطفی و اجتماعی فرد اختلال جدی ایجاد شده باشد. رفتار او تحت تأثیر داروی خاص یا بیماری خاص یا مواد مخدری نباشد و یک متخصص شخص را ویزیت کرده باشد. اما برای بالا بردن آگاهی کافی قبل از ازدواج لازم است نکاتی از چند اختلال مهم را بیان کنیم تا بهتر بتوان تصمیم گرفت.

ویژگی‌های شخصیت پارانوئید

  • پارانوئیدهمیشه نسبت به وفاداری شخص مورد نظر سوءظن دارد و نجابت او را زیر سؤال می‌برد.
  • تمام فکرش مشغول به این نکته است که آیا می‌تواند به فرد مقابلش اعتماد کند؟
  • اگر از او تعریف و تمجید شود این صحبت‌ها را حمل بر تحقیر و تهدید می‌کند.
  • همواره می‌ترسد اطلاعات محرمانه او را روزی بر علیه او استفاده کنید.
  • فکر می‌کند شخص مقابل او همیشه قصد فریب دادن او را دارد و می‌خواهد از او سوء استفاده کند.
  • احساس می‌کند همه می‌خواهند به او صدمه و لطمه بزنند و برای این کار نقشه می‌کشند.
  • بیشتر مواقع حس می‌کند به او توهین شده یا کوچک شمره شده است. اگر چنین باشد نسبت به آن شخص برای همیشه کینه به دل می‌گیرد.
  • در برخورد با دیگران حس می‌کند با او بدرفتاری شده و حقش پایمال شده است به همین خاطر به سرعت واکنش نشان داده و عصبانی می‌شود و سعی می‌کند رفتار فرد را حتماً تلافی کند.
  • خیلی راحت به دیگران تهمت می‌زند.
  • به همه مشکوک است و نمی‌تواند به کسی اعتماد کند.
  • بیشتر مواقع برداشتی را که از صحبت یا شوخی‌های دیگران دارد به خود نسبت می‌دهد و گمان می‌کند دیگران قصد توهین یا مسخره کردن او را داشته‌اند.
  • از بیان موضوعاتی که مربوط به زندگی‌اش باشد فرار می‌کند و سعی می‌کند هیچ اطلاعاتی به دیگران ندهد، زیرا آنها این اطلاعات را بر علیه او استفاده خواهند کرد.

هشدار

در جوامع امروزی به‌طور حتم مقداری احتیاط لازمه زندگی است و عاقلانه به نظر می‌رسد. درست است که ما نمی‌توانیم (به راحتی) به دیگران اعتماد کنیم و از زندگی خود با آنها صحبت کنیم اما این احتیاط تا حدی است که به فکر و اشتغال ذهنی دائمی و همیشگی ما تبدیل نشود شخص پارانوئید همیشه و در همه حال این تصور را دارد که دیگران در حال نقشه کشیدن برای صدمه زدن به او را هستند در نتیجه همیشه حالت تدافعی و آماده باش به خود می‌گیرد.

همواره حس می‌کند همسر یا فردی که با او رابطه دارد در حال خیانت به او می‌باشد و به راحتی به او تهمت می‌زند. کینه، در وجود او از موارد مهم است. هشدار ما به این جهت است که شخص پارانوئید که به شدت شکاک است احتمال دارد دست به اعمال خشونت بار بزند. افرادی که گاهی در اخبار می‌شنویم شخصی را به قتل رسانده و بعد خود را کشته‌اند می‌توان به پارانوئید بودن آنها حساس شد.

پارانوئیدشخصی که دچار اختلال پارانوئید است، دچار افکار خشونت‌آمیز در ذهن است. هر چه بیشتر این افکار را بپروراند خطرناک‌تر می‌شود. از نظر او برای اینکه از آسیب در امان بماند باید اقدامات پیشگیرانه انجام دهد و تمام تلاشش را انجام می‌دهد که به شخصی که گمان می‌کند قصد آسیب رساندن به او را دارد به نحوی ضربه بزند. به خاطر داشتن سوءظن به همه، دیگران نیز رفته رفته از او فاصله می‌گیرند و این مسائل به صورت توهم فکری در او ایجاد می‌شود که همه سعی دارند وی را زیر نظر بگیرند و از او سوءاستفاده کرده و برایش پاپوش درست کنند. دوست داشتن شخص پارانوئید بسیار سخت است زیرا دائماً از در جنگ و ناسازگاری وارد می‌شوند و مدام فرد مقابل را تهدید به پس دادن تاوان گناهی که مرتکب نشده است می‌کند. آنها محبت و اشتیاقشان را به راحتی به فرد موردنظرشان بروز نمی‌دهند و هیچ گاه احساسی و عاطفی برخورد نمی‌کنند تا در رابطه‌ای وابسته نشوند.

دوران کودکی اشخاص دارای اختلال پارانوئید

اشخاص دارای اختلال پارانوئید در کودکی معمولاً بسیار زودرنج و گوشه‌گیر بوده‌اند. دیگران او را با عنوان «عجيب و غريب» یاد می‌کردند. اکثر مواقع مورد تمسخر کودکان دیگر قرار می‌گرفتند و توسط آنها طرد می‌شدند. روابطشان نیز محدود بوده و مورد دلخواه کودکان دیگر نبوده‌اند. همچنین آنها یکی از والدین خود را سنگدل و زورگو و غیرقابل احترام می‌دانند. فرد پارانوئید در نوجوانی مدام این فکر را در سر می‌پروراند که شخص «خاص» «متفاوت» و «تنهاست». به احتمال زیاد والدین این افراد، وسواسی و کمال‌گرا بوده‌اند که فرزندان خود را در صورت خطا بی‌رحمانه تنبیه می‌کردند. در حقیقت والدین این پیام را به فرزند منتقل می‌کند که اشتباه و خطا قابل گذشت و تحمل نیست. گفته شده است این اختلال در مردان بیشتر دیده می‌شود.

شخصیت پارانوئید به عنوان همسر

پارانوئیددل بستن به فرد پارانوئید در حقیقت دل بستن به یک فرد یخی است. آنها جزو افراد دشوار به شمار می‌آیند که هم رابطه داشتن با آنها مشکل‌ساز است و هم حفظ آن رابطه! او مدام به همسر خود شک دارد و هیچ گاه راضی نمی‌شود. بیشتر مواقع به او تهمت می‌زند. زندگی با فرد پارانوئید مانند راه رفتن با پای پیاده روی شیشه خرده است.

او هیچ گاه از محبت و علاقه‌اش با همسرش صحبت نمی‌کند و اگر همسر او از روی عطوفت و مهربانی به او ابراز محبت کند یا از او تعریف کند او این تعاریف و ابراز علاقه را راهی برای سوءاستفاده از خود تلقی می‌کند و گمان می‌کند همسر قصد تخریب او و کنایه زدن را دارد. او تلاش‌هایی را که همسرش برای داشتن روابط صمیمی و عمیق انجام می‌دهد به عنوان تجاوز و حمله‌ای می‌داند در جهت تلاش برای برملا کردن ضعف‌های او. وی مدام سعی می‌کند نشانه‌هایی در جهت سوءرفتار و فریب و خیانت همسرش بیابد و گویا همیشه در حالت آماده‌باش کامل است.

این افراد تحقیر و یا انتقاد را با شدت و خشونت تمام نشان می‌دهند حاضر نیستند روابط صمیمی برقرار کنند و مکنونات قلبی خود را افشا کنند. این مطالب اکثراً از نظر فرد پارانوئید راز محسوب می‌شود، در حقیقت او بیان مسائل عادی زندگی خویش را نیز خطرساز می‌داند. خشونت و پرخاشگری او در حقیقت به خاطر ترس است. علی‌رغم شجاعت ظاهری و احساس خاص بودن که فرد در مورد خودش دارد، همیشه از درون احساس بی‌ارزشی و پوچی می‌کند. این حس باعث می‌شود از طرد شدن توسط دیگران و تمسخر آنان وحشت شدیدی داشته باشد. هر لحظه احتمال می‌دهد توسط دیگران طرد شود. فرد پارانوئید اگر عاشق شود و توسط معشوق طرد شود بسیار خشن و خطرناک خواهد شد و همواره در پی انتقام‌جویی است.

قبل از ترک یک رابطه با فرد پارانوئید، برای حفظ امنیت خود بهتر است از دوستان و خانواده خود کمک بگیرید و یا در برخی موارد حاد به پلیس مراجعه کنید. با او جر و بحث نکنید و واضح و روشن دلیل رفتارتان را توضیح دهید. نشان دادن قدرت خانواده و حمایت اطرافیان و یا وکیل و پلیس می‌تواند کمک‌کننده باشد.

توضیحات بخش اختلالات روانشناسی و روانپزشکی

اختلالات روانشناسی و روانپزشکی ، به بخشی از اختلالات روان گفته می شود که بر رفتار و تفکر تاثیر می گذارد و سبب بر هم خوردن تعادل زندگی فردی و یا اجتماعی فرد می شود. اختلالات ذهنی یا mental disorders ، در صورت عدم درمان، با گذر زمان شدت پیدا می کند. هر چند علت دقیق برخی از اختلالات روانشناسی و روانپزشکی مشخص نیست، اما به طور کلی عواملی چون استرس های محیطی، زمینه های ژنتیکی ، نحوه رشد فردی و همچنین نحوه تعامل فرد با محیط پیرامون، در پیدایش و یا گسترش بیماری های این دسته نقش دارد. از شایع ترین اختلالات روانشناسی و روانپزشکی می توان به اضطراب ، وسواس ، افسردگی ، اختلال دو قطبی و انواع اسکیزوفرنی اشاره کرد. بیماری هایی که در گذشته نه چندان دور ، آن را ناشی از دخل و تصرف شیطان در جسم فرد می دانستند و راه حل چندانی برای آنها نداشتند. امروزه بسیاری از اختلالات روانشناسی و روانپزشکی ، قابل درمان و بهبود است.

دیدگاه خودتان را ارسال کنید